1- آنچه راجع به درمان الکترومگنتیک همه باید بدانند:
تاثير درماني مغناطيس (امواج آهن ربايي) بر بدن از زمان هيپوكرات در طب باستاني شناخته شده و در چين قديم نيز كاربرد داشته است. ميدانهاي مغناطيسي در زندگي انسان نقش مهمي درند و اين نقش زماني قابل درك ميشود كه بدانيم کره زمین خود يك مغناطيس بزرگ است و بسياري از موجودات زنده حيات خود را بر اساس اين تغييرات تنظيم مي كنند و اين ميدان مغناطيسي بر سلامت موجودات تاثير بسزايي دارد.
ميدان مغناطيسي بصورت عادي در طبيعت وجود دارد و انسان نيز توانسته است اين ميدانها را بسازد. يك ميدان مغناطيسي وقتي ايجاد ميشود كه از يك هادي مثلاً يك بوبين Air-core جريان الكتريكي عبور كند. اين ميدان به شكل دايره است و شدت آن قابل اندازگيري است. در واقع چگالي شدت مغناطيسي از خطوط نيروي مغناطيسي در اطراف و مركز بوبين ايجاد ميشود. كه ميتوان آن را با واحد Gauss يا Tesla اندازهگيري كرد.
استفاده از مگنتوتراپي از قرن 17 به شكل گستردهاي در سراسر دنيا مورد توجه و مطالعه قرار گرفته است. اين شيوه درماني بر اين اساس استوار است كه همه چيز در ماهيت، الكتريكي هستندو در نهايت همه انرژيها، انرژي الكتريكي ميباشند. با توجه به اينكه غشاي سلول و تمام عناصر داخل سلول داراي بار الكتريكي و مغناطيسي هستند، ميتوان پروتوپلاسم (محتويات درون سلولها) را به عنوان يك سيستم ژنراتور در نظر گرفت كه شارژ الكتريكي بدن را تعيين ميكند و كاهش اين انرژي الكتريكي باعث ضعف مغناطيس بدن و فقدان آن موجب مرگ ميشود. مگنتوتراپي هم در نگهداري و حفظ سلامت بدن و هم در درمان نقش مؤثري دارد و بلافاصله باعث افزايش ميزان متابوليسم در سلول ميشود و در بافتهاي آسيب ديده باعث افزايش PH و اكسيژناسيون ميگردد.
2- اثرات درمانی الکترو مگنتوتراپي:
1- وازوديلاتاسيون: اتساع عروقي به آساني توسط دوربينهاي گرما سنج (Thermo-camera) در اندامها قابل مشاهده است به علت عملكرد مگنت يك جريان از يونهاي كلسيم ايجاد ميشود كه باعث شل شدن عضلات جدار رگها ميشود. در اين حالت برداشت اكسيژن در عروق خوني به آهستگي افزايش يافته و جريان خون بهتر ميشود كه به بدن اجازه شل شدن ميدهد. اكسيژن و تغذيه بيشتر وسريعتر به ارگانها ميرسد و مواد زاید نيز سريعتر خارج ميشود. در اثر اين پديده متابوليسم سلولي در ناحيهاي كه جريان خون بهتري در مويرگها و بافت وجود دارد افزايش مييابدو فشار نسبي اكسيژن در بافتها 200% افزايش يافته و شستشوي محصولات متابوليكي از سلولها ازدياد پيدا ميكند و در واقع اين مکانيسم در هر پروسهاي از ترميم اساس بهبودي است.
2- اثرات ضد ادم: تظاهر اين اثر معمولاً پس از اولين يا دومين جلسه درمان نمايان ميشود. اگر منشاء ادم بدخيمي بخصوص متاستاز به غدد لنفاوي باشد از اين اثر نميتوان استفاده كرد.
3- اثر ضد التهاب: اثر ضد التهاب اين روش در استئومیلیت باكتريال مزمن و حاد و نيز التهابات استريل آرتريت روماتوئيد یا استئوآرتریت ( آرتروز) ثابت شده است.
4- اثر شل کنندگی: در گرفتگي عضلات با منشاء ستون فقرات و گرفتگي عضلات به علت تجمع فرآوردههاي اسيدي ناشی از سوخت و ساز بدن كه باعث درد ميشود مؤثر است.
5- التيام بافت (استخوان و بافت نرم): اين روش كارآيي خيلي خوبي در التيام بافت نرم و استخوان دارد. اين نكته به اثبات رسيده است كه التيام به جريان خون بستگي دارد. خون در جريان اكسيژن، مواد غذايي و دارو را به بافت حمل ميكند. ترميم برپايه جريان خون افزايش يافته در بافت آسيب ديده و تقسيم سلولي و عملكرد ضد التهاب انجام ميشود و بافت پيوندي زودتر ايجاد ميشود. استفاده از مگنت به شكل قابل ملاحظهاي پروسه التيام بافتي را در بافت نرم و استخوان تسريع ميكند و باعث بازگشت زودتر بيمار به زندگي عادي ميشود.
6- اثر ضد درد: اثر مگنت در شرايط دردناك التهابي يا تخریبی مثل آرتروز ثابت شده است و همچنين آزمايشات يك اثر متقابل با اندورفين ها را نشان داده است. مزيت ديگر تاثير بر سندرمهاي انتشاری درد مثل سیاتیک است كه براي درمان، استفاده توام از مگنتوتراپي و ليزرتراپي توصيه ميشود. در اين درمان كاهش درد پس از اولين جلسه ديده ميشود ولي بهبود كامل درد به زمان بيشتري نياز دارد.گاهي ممكن است در طي روزهاي اول درمان، بيمار احساس درد بيشتري كند. در اين صورت نبايد درمان را قطع كرد بلكه بايد طول مدت جلسات درمان را كوتاه نمود.
3-در مگنتوتراپي از سه ميدان مثبت، منفي و پالسي استفاده ميشود:
1- ميدان مثبت: دردرمانهاي مگنتوتراپي معمولاً از اينگونه ميدانها استفاده نميشود. اگر ميدان مثبت با فركانس بالا در اطراف سر استفاده شود، ميتواند ترشح اندورفين را تحريك كرده و باعث وابستگي شود و اين يكي از جدي ترين عوارض ميدانهاي مثبت است. در صدمه نخاعي يا فشار توده فضاگير روي نخاع و يا بیماری MS مولیتپل اسکلروزیس ميتوان از ميدان مثبت استفاده كرد و مثال ديگر تحريك هورمون هاي آدرنوكورتيكال توسط ميدان مثبت است.
2- ميدان منفي: تاثير ميدان مغناطيسي منفي بر كاهش درد از ميدان مثبت و MIX خيلي بيشتر است اثرات درماني ميدان منفي به طور كلي عبارتست از:
افزايش اكسيژناسيون سلول، افزايش مقاومت بدن در برابر عفونتهاي باكتريال و ويرال، كاهش ادم و التهاب، كاهش چربي و كلسيم انباشته شده در ديواره رگها، افزايش تمركز ذهني و رفع پرفعالیتی حرکتی ، مشكلات رفتاري و ساير اختلالات.
3-میدان های مغناطیسی پالسي (Pulse Magnetic Field) :
بهترين نتيجه درماني با ميدانهاي پالسي با فركانس پايين ديده شده است. در فركانس حدود 5Hz انقباض عروق (vasoconstriction) و در فركانس 10Hz انبساط عروقي (vasodilation) ديده ميشود. سلولها در فركانس 100-200Hz حداكثر پاسخ درماني را نشان ميدهند. اين پاسخ از فركانس 50Hz شروع شده و اگر كمكم 25 پالس در ثانيه اضافه شود و به محدوده 100-200Hz برسد در طول 600 ثانيه، پروسه درمان كامل ميشود، بنابراين جلسات درماني طولاني لازم نيست. ميدان پالسي باعث افزايش ساخت استخوان و جلوگيري از كاهش توده یا تراکم استخوان ميشود.
ساير موارد کاربرد الکترو مگنتوتراپي
بهبود درد و التهاب، تحريك افزايش جريان خون بافت، ترميم بافت، افزايش شل شدن عضلات (فركانس پايين) افزايش حركات روده (فركانس بالا)، بيماريهاي مفصلي و صدمات ورزشي مثل كبودي، كشيدگي يا پيچ خوردگي ليگمانها و عضلات، Tennis Elbow، تاخير در ترميم زخم، شكستگي هاي جوش نخورده، سردردها مثل ميگرن، بيماريهاي قلب و جريان خون، اختلالات متابوليك، نورالرژي، برونشيت، سينوزيت، زخمهاي مزمن و حاد پوست، رفع دردهاي ناگهاني مثل خونمردگی های عضلانی و کوفتگی های عضلاتی، اختلالات ذهنی، اعتیاد به مواد مخدر ، فرآیند پیری و بخصوص استنوپروز و دردهاي استخواني.
ماگنتوتراپي يك روش درماني بيخطر و غیر تهاجمی است كه موارد منع خاصي ندارد و كنترانديكاسيونهاي آن همان موارد منع فيزيوتراپي است.
در درمان مگنتوتراپي پارامترهاي زير مؤثرند:
- فرکانس امواج
- شدت یا بلندی امواج
- مدت زمان
- جهت امواج ( مسیر میدان)
يكي از موارد مهم استفاده از ماگنتوتراپي تأثير بر جوش خوردن شکستگی استخوان است. تا سن 35 سالگي استخوان تشكيل ميشود و پس از آن توده استخواني كم كم شروع به كاهش ميكند. عوامل تغذيهاي بخصوص دريافت كلسيم، سطح فعاليت فيزيكي و فاكتورهاي ژنتيك در اين پروسه اهميت دارند. درشكستگي استخوان، يكي از عوارض مهم جوش نخوردن استخوان است (Non union) كه احتمال آن با افزايش سن زياد ميشود. PMF يا Pulsating Magnetic Field باعث تسريع پروسه جوش خوردن استخوان و افزايش توده استخواني Bone Mass شده و از Bone loss جلوگيري ميكند. در يك مطالعه در دانشگاه هاوايي در زنان يائسه بين 75-57 سال، پس از 6 هفته مگنتوتراپي و پس از 12 هفته بعد از شروع درمان، مشاهده شد كه تراکم استخوان به طور متوسط % 5/6 افزايش يافت.
از موارد دیگر استفاده از مگنتوتراپی جهت درمان استنوپروز يا پوکي استخوان است در مطالعات انجام شده مشخص گرديده است كه امواج با فركانسهاي پايين الكترومگنتيك، باعث القاء جريانهاي الكتريكي در استخوان ميگردد كه در نهايت مكانيسم استخوان سازي را تحريك ميكند و میزان تراکم استخوان را افزایش می دهد. همچنين امواج الكترو مگنتيك اثرات ثانوي ديگري نيز دارد كه در حفظ ساختار استخوان بطور غير مستقيم نقش عمدهاي دارند
مسئله مهم ديگري كه در درمان با امواج الكترومگنتيك مطرح است اينست كه بايد استفاده از امواج الكترو مگنتيك را با روشهاي ديگر درمان از جمله رژيم غذايي منظم حاوي كلسيم و روشهاي معمول بطور توام مورد استفاده قرار داد. يكي از دستگاههاي مورد استفاده در اين مورد بصورت تشكهاي مولد امواج الكترومگنتيك ميباشد و بيمار بصورت درازكش حداقل 8 ساعت در شبانه روز روي آن استراحت ميكند.
ميزان تغييرات تراكم استخواني بيمار از طريق روش (BMD) يا استفاده از سيستم دگزا در ابتدا و پس از اتمام دوره درمان يك ساله مورد بررسي قرارگرفته و نتايج معني داري را به همراه داشته است
آنچه مهم است اينكه در كليه منابع علمي از فعالیت های حركتي و ورزشي مخصوص، دارو درماني، هورمون درماني و تغذيه مناسب بعنوان اقدامات درماني در پوکی استخوان نامبرده شده است.